Pracując przy obsłudze jednego ze znaczących krajowych producentów stolarki budowlanej wielokrotnie mierzyłem się ze sporami o to, jaką właściwie umowę zawarły strony. Spory te wynikały najczęściej z różnicy w przedawnieniu roszczeń na tle umowy o dzieło oraz o roboty budowlane. Perspektywa utraty możliwości uzyskania wynagrodzenia czy dochodzenia odszkodowania z uwagi na upływ okresu przedawnienia wpływa bardzo motywująco na kreatywność argumentacji prawnej.

W praktyce sądy dokonują różnej oceny prawnej umów z producentami stolarki. Wyroki wskazują na:

1. umowę o dzieło,

2. umowę o roboty budowlane,

3. połączenie dwóch umów - dostawy (w zakresie wyprodukowania i dostarczenia stolarki) oraz dzieła/robót budowlanych (w zakresie montażu),

4. umowę nienazwaną z przeważającymi elementami umowy o dzieło/roboty budowlane.

SA w Gdańsku w wyroku z 13.04.2017 r. (V ACa 433/16) zawarł dość kategoryczną ocenę podając stanowisko widoczne na załączonej grafice. W rozpoznawanej sprawie strony zawarły dwie umowy, które dotyczyły "dostawy i montażu stolarki aluminiowej" w budynku mieszkalnym. Sąd pierwszej instancji uznał, że były to umowy nienazwane, zbliżone do umowy o dzieło. Sąd odwoławczy nie zgodził się z tą oceną. Podkreślił, że jedynie w przypadku umowy na linii inwestor - generalny wykonawca jednoznaczne jest przyjęcie umowy o roboty budowlane. W przypadku rozbicia prac na kilku wykonawców, kiedy inwestor kroi tort inwestycji na kilka kawałków i przekazuje je różnym uczestnikom imprezy budowlanej, sytuacja nie jest tak klarowna. W ocenie SA umowa o wykonawstwo częściowe pozostaje umową o roboty budowlane, jeżeli jej przedmiot jest częścią robót budowlanych.

Przełożenie tych ogólnych rozważań na okoliczności dotyczące konkretnie dostawy i montażu stolarki, które oceniano w procesie oddaje najlepiej cytowana niżej część uzasadnienia wyroku:

Z punktu widzenia prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek mieszkalny, a nie znajdujące się w nim okna i drzwi. Wykonanie takiej stolarki stanowi jednak część składową całego obiektu budowlanego, a co więcej jest to część niezbędna. Z uwagi na wielkość realizowanego przedsięwzięcia, jakim było wybudowanie domu, nie może budzić wątpliwości, że montaż stolarki elewacji zewnętrznej oraz wewnętrznej budynku stanowi także przedsięwzięcie większych rozmiarów, a rezultat takich robót stanowi zmaterializowany efekt w postaci tej stolarki, będącej fragmentem większej całości.